แถลงการณ์เยาวชนอาเซียน : เสียงของเรา พลังของเรา เยาวชนอาเซียน!
เราคือเยาวชนแห่งกัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย พม่า สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ ไทย และเวียดนาม เราจัดเวทีเยาวชนกันที่จังหวัดเพชรบุรี ประเทศไทย เมื่อวันที่ 15-17 ตุลาคม 2552 เพื่อที่จะแลกเปลี่ยนซึ่งประเด็นปัญหา ความห่วงใย และประสบการณ์ในหมู่เยาวชนจากประเทศสมาชิก ในฐานะที่เราจะเป็นอนาคตของอาเซียน เราต้องการที่จะสะท้อนความคิดเห็นและข้อเสนอของพวกเราต่อประเด็นสำคัญที่จะมีผลกระทบต่อสังคมไปยังผู้นำประเทศอาเซียน
ในฐานะที่เราเป็นอนาคตของอาเซียน , เราขอยืนยันบทบาทของเยาวชนในการพัฒนาภูมิภาคและเราต้องการที่จะเรียกร้องต่อผู้นำอาเซียนว่าเรา:
ยืนยันว่า – เราเยาวชนอาเซียนมีบทบาทสำคัญในการวิพากษ์วิจารณ์ต่อแนวการพัฒนาในภูมิภาค เชื่อมั่น – ในศักยภาพเยาวชนในการเป็นผู้นำของชุมชน ประเทศ และภูมิภาคในอนาคต ตระหนักถึง – ความหลากหลายทางความเชื่อและวัฒนธรรมในภูมิภาคบนพื้นฐานของความเป็นเอกภาพและความสมานฉันท์ ตระหนักว่า – รัฐมีหน้าที่ให้การศึกษาแก่ประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเยาวชน ให้ความสำคัญ – ในการปกป้อง ส่งเสริม และเคารพในสิทธิของเยาวชน ชุมชน ผู้ด้อยโอกาส คนไร้สัญชาติ ผู้หญิง เด็ก กลุ่มชาติพันธุต่างๆ และคนพิการ ในการดำรงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ การกำหนดวิถีของตนเอง เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เล็งเห็น - ถึงปัญหาและความเสี่ยงของการกดขี่แรงงานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ห่วงใยอย่างลึกซึ้ง – ถึงผลกระทบจากการพัฒนาทางเศรษฐกิจ ที่จะมีต่อความเป็นอยู่ของชุมชนท้องถิ่น โครงสร้างทางสังคมของชุมชนท้องถิ่น ภูมิปัญญาชุมชน สิ่งแวดล้อม และทรัพยากรธรรมชาติ ตลอดจนความไม่โปร่งใสและการไม่มีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่น เยาวชน และประชาคม และกลุ่มผู้ด้อยโอกาส รวมไปถึง เยาวชน ผู้หญิง เด็ก คนไร้สัญชาติ กลุ่มชาติพันธุ์และคนพิการ ตอกย้ำ - ถึงความรับผิดชอบทางสังคมของภาครัฐและภาคเอกชนที่มีในการพัฒนาเศรษฐกิจ เล็งเห็น - ถึงผลกระทบของความเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศที่ส่งผลต่อวิถีการดำรงชีวิตของชุมชนท้องถิ่น
ให้ความสำคัญ – ในการสร้างพื้นที่การมีส่วนร่วมโดยมีผู้แทนของชุมชนเข้าร่วมในกระบวนการตัดสินใจทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับภูมิภาค ส่งเสริมและสนับสนุนการก่อตั้งคณะกรรมาธิการระหว่างรัฐด้านสิทธิมนุษยชน (AICHR) เรียกร้องให้ – แนวทางของอาเซียนในการปฏิรูปที่สร้างสรรค์ ด้วยการออกแนวนโยบายต่างๆ ที่ให้ประชาชนเป็นศูนย์กลางในการพัฒนาต่อไป
ประเด็นที่ 1: สังคมวัฒนธรรม
- เรียกร้องให้ ประเทศสมาชิกอาเซียนสร้างกลไกที่เยาวชนสามารถมีส่วนร่วมในการติดตามและพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นและหลักสูตรในระบบ เพื่อปลูกฝังถึงคุณค่า ความเข้าใจ และความร่วมมือภายในประเทศและระหว่างชาติอาเซียน รวมไปถึงการศึกษาด้านประวัติศาสตร์ในเชิงบวก สันติภาพ สิทธิมนุษยชน ตลอดจนมิติหญิงชาย ความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรม และจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงการศึกษาพิเศษและทักษะชีวิต
- เรียกร้องให้ ประเทศสมาชิกอาเซียนจัดสรรอย่างน้อยร้อยละ 6 ของผลิตผลมวลรวมภายในประเทศ และ ร้อยละ 20 ของงบประมาณของรัฐเพื่อพัฒนาการศึกษาในระบบและการศึกษาทางเลือก และอย่างน้อยร้อยละ 3 ของงบประมาณของรัฐให้แก่การศึกษาผู้ใหญ่
- ให้สัตยาบันรับรอง การก่อตั้งกองทุนการศึกษาให้เยาวชนที่ยากไร้ในประเทศสมาชิกอาเซียนให้ได้รับโอกาสและสามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม
- เสนอให้ มีการแลกเปลี่ยนรูปธรรมต้นแบบการจัดการศึกษาในหมู่ประเทศสมาชิก
- เรียกร้องให้ มีการยอมรับกลุ่ม/เครือข่ายเยาวชนที่เป็นอิสระ ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับภูมิภาค เพื่อเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร ในการผลักดันและติดตามระดับนโยบาย ตลอดจนการแลกเปลี่ยนสถานการณ์ในประเด็นต่างๆ เช่น สิทธิมนุษยชน การสร้างสันติภาพ การแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม และการพัฒนาอย่างยั่งยืน ฯลฯ
- ให้ความสำคัญ ในการสร้างความเข้มแข็งเพื่อปกป้องวัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และอัตลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่น โดยเฉพาะกลุ่มคนด้อยโอกาส และกลุ่มชาติพันธุ์
- ส่งเสริมเยาวชนให้มีจิตอาสาและสนับสนุนการศึกษาให้เกิดการสร้างงานในท้องถิ่นและกระตุ้นให้เยาวชนคนรุ่นใหม่กลับสู่บ้านเกิดเพื่อพัฒนาชุมชนและวิถีชีวิตที่ยั่งยืน
- สนับสนุนให้ เกิดการร่างนโยบายเยาวชนระดับภูมิภาคอาเซียน เช่น การพัฒนาจากโครงร่างกฎบัตรเยาวชนระดับภูมิภาค โดยมีผู้แทนเยาวชนระดับท้องถิ่นและระดับชาติ จากหลากหลายกลุ่มประเด็นเข้ามามีส่วนร่วม
ประเด็นที่ 2 : เศรษฐกิจ
- เรียกร้อง ให้ประเทศสมาชิกอาเซียนส่งเสริมการค้าอย่างเป็นธรรมด้วยการให้ความสำคัญต่อผลกระทบทางสังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมเป็นอันดับแรก ในการวางแผน พัฒนาเศรษฐกิจ ด้วยการดำเนินการอย่างเชื่อมั่น เพื่อคุ้มครองสิทธิและอธิปไตยทางอาหารของเกษตรกรรายย่อย เช่น ชาวนา และชาวประมง และเพื่อติดตามตรวจสอบและแทรกแซงการไม่เปิดการแข่งขันอย่างเป็นธรรมที่ดำเนินการโดยบรรษัทอุตสาหกรรมในด้านประมง การเกษตรกรรม และอุตสาหกรรมท้องถิ่นกับที่จะส่งผลกระทบต่อผู้ผลิตรายย่อย ตลอดจนติดตามและปกป้องสิทธิของแรงงานอพยพ
- เสนอให้ แต่ละประเทศ สมาชิกอาเซียนใช้ความสุขมวลรวมประชาชาติ (GNH) เป็นตัวชี้วัดความก้าวหน้าในการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมแทนผลิตผลมวลรวมภายในประเทศ (GDP)
- เรียกร้องให้ ประเทศสมาชิกอาเซียนและภาคประชาคมสนับสนุนและติดตามตรวจสอบการประสิทธิภาพการใช้ ความรับผิดชอบต่อสังคมของบรรษัทธุรกิจ (CSR) ภาคเอกชน
- ย้ำเตือนให้ ประเทศสมาชิกอาเซียน เปิดโอกาสให้เยาวชนจัดการวิสาหกิจโดยปกป้องตลาดท้องถิ่นจากการค้าที่ไม่เป็นธรรมอันเป็นผลมาจากการเปิดเสรีทางการค้า
- ย้ำเตือน รัฐบาลของประเทศสมาชิกอาเซียนมีภาระผูกพันในการขยายสาธารณูปโภคพื้นฐานทางเศรษฐกิจภายในประเทศบนพื้นฐานของความต้องการของชุมชนท้องถิ่น
- เรียกร้องให้ ประเทศสมาชิกอาเซียนร่วมจัดการกับผลกระทบทางลบของการค้าที่ไม่สมดุลเนื่องมาจากข้อตกลงการค้าอาเซียนอย่างจริงจัง
- เรียกร้องให้ ภาคประชาชนสามารถจัดทำการประเมินผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม และ สิ่งแวดล้อมที่เป็นอิสระโดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงก่อนนำผลเข้าสู่การเจรจาการค้า
- เรียกร้อง ให้มีการขยายความและสร้างความเข้มแข็งให้กับ “มาตรฐานการทำงาน” ที่ระบุในกฎบัตรอาเซียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้อที่เกี่ยวกับผู้ใช้แรงงานหนุ่มสาว
ประเด็นที่ 3 : สันติภาพและความมั่นคง
- เรียกร้องให้ คณะกรรมาธิการระหว่างรัฐด้านสิทธิมนุษยชน (AICHR) เป็นองค์กรอิสระ และสามารถสอบสวนกรณีการละเมิดสิทธิมนุษยชนได้อย่างยุติธรรมโปร่งใส และตรวจสอบได้
- เรียกร้องให้ คณะกรรมการระหว่างรัฐด้านสิทธิมนุษยชน (AICHR) มีความกระตือรือร้นในประเด็นที่เกี่ยวกับสิทธิของเยาวชนและนักศึกษา เช่น ไม่จำกัดสิทธิในการรวมกลุ่มและกิจกรรมรณรงค์ด้านสิทธิมนุษยชน; การจัดตั้งสหภาพนักศึกษาและรวมตัวของเยาวชน; การแสดงออกทางการเมืองและภาคประชาสังคม, การชุมนุมอย่างสงบ, เสรีภาพทางการศึกษาและวิชาการ
- เรียกร้อง ทุกประเทศในอาเซียนมีการปฏิบัติการเพื่อปกป้องและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนในทุกด้านตามหลักปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (UDHR) ตลอดจนกลไกติดตามประเด็นสิทธิมนุษยชนสากลอื่นๆ
- เสนอแนะให้ ทบทวนกฎบัตรอาเซียนว่าด้วยการไม่แทรกแซงกิจการภายในเพื่อให้เกิดการสร้างความเข้มแข็งให้กับกลไกปกป้องสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาค และการสร้างสันติภาพและแก้ไขปัญหาความขัดแย้งทั้งภายในและระหว่างประเทศในระดับภูมิภาค
ประเด็นที่ 4 : สิ่งแวดลัอม
- เรียกร้องให้ ประเทศสมาชิกอาเซียนลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลและร่วมกันพัฒนาพลังงานทางเลือกที่ยั่งยืนโดยไม่ส่งผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
- เรียกร้อง ให้ประเทศสมาชิกอาเซียนส่งเสริมการถ่ายโอนเทคโนโลยีด้านพลังงานที่มีประสิทธิภาพและ/หรือเทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
- เรียกร้อง ที่ประชุมเจ้าหน้าที่ระดับสูง ASOEN ให้มีการร่วมมือกับภาคประชาสังคมในการกดดันบรรษัทให้คำนวณต้นทุนทางสังคมและสิ่งแวดล้อมในโครงการต่างๆ รวมถึงภาคอุตสาหกรรมการผลิต ตามกรอบของข้อตกลงการประเมินผลกระทบด้านลบต่อสิ่งแวดล้อม, สังคมและสุขภาพ (EIA, SIA และ HIA)
- เรียกร้องให้ ที่ประชุมเจ้าหน้าที่ระดับสูง ASOEN สนับสนุนให้เกิดการจัดการและป้องกันผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดน
- เรียกร้องให้ ที่ประชุมเจ้าหน้าที่ระดับสูง ASOEN ยอมรับภูมิปัญญาท้องถิ่นในการดำรงชีวิตและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
- เรียกร้องให้ กำจัดการใช้ประโยชน์จากเขื่อนผลิตกระแสไฟฟ้าและโรงไฟฟ้านิวเคลียร์
