เขียนโดย ก้อง เครือข่ายนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน
10 ธันวาคม 2552
“กลไกสิทธิมนุษยชนสากลและกฎหมายระหว่างประเทศ ว่าด้วยสิทธิพลเมองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR), สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม (ESCR)”
ประเด็นความสำคัญของเวทีการประชุมครั้งนี้ ได้กล่าวถึงความสำคัญ ในการก่อตั้งองค์กรต่างๆ ที่มีความเกี่ยวข้องกับประเด็นสิทธิมนุษยชน ทำให้ทราบเกี่ยวกับกระบวนการทำงานขององค์กรต่างๆเหล่านั้น มีกระบวนการอย่างไร มีหน่วยงานอะไรที่เป็นองค์กรรับผิดชอบ และในการเข้าถึงองค์กรต่างๆเหล่านั้นว่า มีความเป็นไปได้มากน้อยเพียงไร และจะก่อให้เกิด เป็นผลงานที่เป็นรูปธรรมได้มากน้อยเพียงไร และ กล่าวถึงประเด็นทางด้านสิทธิมนุษยชน ที่มีการพูดถึงกันอย่างกว้างๆในปัจจุบัน มีประเด็นอะไรบ้างที่มีความน่าสนใจ และมีประเด็นไหนบ้างที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน อย่างชัดเจน และประเด็นไหน ที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน แต่ยังไม่เป็นที่กล่าวถึงกันในสาธารณชน รวมถึงวิธีการแก้ไขปัญหาในบางส่วน
ความเป็นมาทางด้านสิทธิมนุษยชนมีมานานมากแล้ว มิอาจบอกได้ว่าเริ่มตั้งแต่เมื่อไรซึ่งทั้งที่มีปรากฏตามเอกสารบ้างหรือ ตามประวัติศาสตร์ที่ได้มีมาแต่ก็ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆเหล่านั้นได้ ในปัจจุบันจึงได้เกิดความร่วมมือกันในระดับนานาชาติในการร่วมมือแก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงได้มีการจัดตั้งองค์กรหรือหน่วยงานต่างๆซึ่งทำหน้าที่ ในประเด็นสิทธิมนุษยชนในการจัดการหรือรับมือกับปัญหาดังกล่าว เช่น คณะมนตรีสิทธิมนุษยชน (Human Rights Council), ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) เป็นต้นและยังมีองค์กรหรือหน่วยงาน ที่มีความสำคัญอีกหลายองค์กร กรณี ศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ซึ่งถือว่าเป็นศาลที่ใช้ระบบยุติธรรมสากล จะให้ความสำคัญ ในกรณีต่างๆที่เป็นความสำคัญในระดับนานาชาติ เช่น อาชญากรรมต่อต้านมนุษยชน (Crime Aggression) , ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (Genocide) , อาชญากรสงคราม (War Crime) , การคุกคาม ท้าทาย ฯ (Aggression) ซึ่งในการจัดตั้งศาลอาญาระหว่างประเทศ เพื่อเป็นการป้องกันมิให้มีการเกิดสงครามโลก เพราะว่า สงครามเป็นการก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรงอย่างมาก
ประเด็นทางสิทธิมนุษยชนที่มีความสำคัญในปัจจุบัน มีหลายอย่างซึ่งประเด็นต่างๆเหล่านี้ บางประเด็น ก็ยังไม่เป็นปัญหาที่ชัดเจนใน ประเทศเช่น สิทธิในการถูกเกณฑ์ทหาร , สิทธิในการศึกษา , สิทธิชุมชน , สิทธิในการใช้บัตรประชาชน ฯ ซึ่งกำลังเป็นที่จับตามองในปัจจุบัน แต่ในบางประเด็นก็มีความรุนแรงมาก เช่น ปัญหาการสร้างเขื่อนซึ่งเป็นการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ และเป็นการทำลายความเป็นชุมชนของชาวบ้านในพื้นที่ ปัญหาด้านบุคคลไร้สัญชาติ ปัญหาด้านแรงงาน ฯลฯ ประเด็นปัญหาต่างๆเหล่านี้ เกิดขึ้นมาเป็นระยะเวลานานแล้ว แต่ก็ยังไมได้รับการแก้ไขปัญหาหรือได้รับการปกป้องคุ้มครองจากรัฐ ซึ่งในบางกรณีจะเห็นได้ว่า ปัญหาเหล่านี้บางกรณี เริ่มจากนโยบายของรัฐที่ไม่ได้ทำการศึกษาผลกระทบในการออกนโยบายอย่างชัดเจนและระยะเวลาที่พอสมควร ทำให้เกิดกรณี ที่เป็นการเอื้อประโยชน์ ต่อบุคคลบางกลุ่ม ทำให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนมาเป็นเวลานาน ในการบรรเทาแก้ไขเยียวยา ปัญหาต่างๆเหล่านี้ นั้น ในบางประเด็น อาจต้องอาศัยความร่วมมือ จากหลายฝ่าย หลายองค์กร ทั้งจาก องค์กรของรัฐ หรือ องค์กรพัฒนาเอกชน ที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง นักวิชาการ นักกฎหมาย และบุคคลที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละประเด็น มาแลกเปลี่ยน พูดคุยและร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว
ในการทำงานนั้น จำเป็นที่จะต้อง แลกเปลี่ยน ความคิดเห็นต่างๆ กับบุคคลจากหลายหน่วยงาน ทำให้เกิดมุมมอง ความคิด ในประเด็นต่าง ๆ เป็นรูปธรรม มากขึ้น ได้เข้าใจกระบวนการทำงาน ความเป็น ตัวตน ของแต่ละองค์กร ในการนำมาประยุกต์ใช้ในการทำงาน ที่เกี่ยวข้อง เพราะว่า ในการทำงานบางประเด็น จำเป็นต้องมีมุมมอง ในด้านต่างๆ อย่างรอบคอบ และชัดเจน อย่างเช่น ประเด็นของผู้ไร้สัญชาติ (Stateless) ถ้าบุคคลไร้สัญชาติได้เข้ามา ทำงาน ในประเทศไทย แล้วมีกรณีที่เป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไข จะเห็นได้ว่ามีหลายประเด็นที่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนเกี่ยวข้องมากมาย เช่น ปัญหา ด้านแรงงานข้ามชาติ สิทธิด้านแรงงาน อีกกรณีตัวอย่าง การที่รัฐ เวรคืนที่ดินของชาวบ้าน ก็ถือว่าเป็นการละเมิดสิทธิชุมชนของชาวบ้าน สิทธิในการอยู่อาศัย สิทธิในการรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมของตน เป็นต้น อีกทั้งก็จำเป็นที่จะต้องมีเครือข่ายในการทำงาน ในการขอความช่วยเหลือ บุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญที่แตกต่างกัน เพื่อให้การทำงานในแต่ละกรณีปัญหานั้นเกิดความมีประสิทธิภาพมากที่สุด มีการอบรมบุคลากร หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือ ว่ามีการเข้าไปในพื้นที่ที่มีปัญหา เข้าไปให้ความรู้ชาวบ้านหรือผู้ที่ได้รับผลกระทบ เพื่อสามารถเข้าไปแก้ไขเยียวยาปัญหาได้ทันท่วงที
